AN SINH, ĐÔNG TRIỀU – QUÊ GỐC CỦA NHÀ TRẦN, TRUNG TÂM VĂN HÓA, TÍN NGƯỠNG CỦA NHÀ TRẦN

      Vùng đất cổ Đông Triều xưa có tên gọi là An Sinh hay Yên Sinh. Đây là quê gốc của nhà Trần trước khi rời đến Thái Bình, Nam Định. Sau khi có được thiên hạ, triều đình và các vương hầu quý tộc nhà Trần đã xây dựng một hệ thống dinh thự, phủ đệ, đền miếu và chù tháp tại An Sinh – Đông Triều, biến An Sinh – Đông Triều thành trung tâm văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của nhà Trần.

Chùa Am Ngọa Vân

     Xưa nay nhiều người nghĩ rằng, quê hương của nhà Trần là Tức Mặc (Nam Định) và Long Hưng (Thái Bình). Nhưng thực tế không hoàn toàn thế, các tư liệu ở cả An Sinh và Tức Mặc đều ghi chép rõ ràng rằng tổ tiên nhà Trần vốn là người An Sinh sau đó xuống sinh sống ở hương Tức Mặc. Bia thần đạo ở An Sinh chép rằng: “Tổ tiên nhà Trần vốn là người Yên Sinh (hay An Sinh vì chữ 安có hai cách đọc là An và Yên) huyện Đông Triều, sau dời đến ở hương Tức Mặc phủ Thiên Trường”; Sách Trần thị gia huấn, được viết vào năm Thành Thái thứ 9 (1907) hiện lưu giữ tại đền Cố Trạch (Tức Mặc – Nam Định) ghi rõ hơn :” Nhà Trần ban đầu tới núi Yên Tử chiếm địa thế núi, dựng ngôi chùa nhỏ thờ Phật, một vùng sau núi sau này có thể làm nơi ở của họ hàng ăn ở yên vui, nay là xã An Sinh, huyện Đông Triều có miếu nhà Trần ở đó…Một ngày kia đến khu vực khang kiện vùng Tức Mặc,Thiên Trường, nay có miếu thờ tự nhà Trần ở đó…”

   Đền an sinh nơi thờ 7 vị vua nhà Trần

 

     Năm 1237, sau “biến loạn sông cái” vua Trần Thái Tông đem đất 5 xã gồm: Yên Phụ, Yên Dưỡng, Yên Sinh, Yên Hưng và Yên Bang cấp cho anh mình là Trần Liễu làm đất thang mộc. Vùng đất thang mộc của Trần Liễu được gọi chung là Yên Sinh (An Sinh), Trần Liễu vì thế cũng được gọi là An Sinh vương. Đến cuối đười Trần, An Sinh được đổi thành Đông Triều (Triều đình phía đông). Sau khi về quản lý vùng đất “quê cha đất tổ”, An Sinh vương đã cho xây dựng Phủ đệ, đền miếu tại An Sinh, trong đó có khu Thái Miếu có quy mô rộng lớn mà ngày nay gọi là đền Thái. Tiếp sau đó, các vua Trần chọn An Sinh là nơi xây lăng tẩm của mình (lăng tẩm các vua nhà Trần trước đó được xây dựng ở Hưng Long (Thái Bình)), đến cuối thế kỷ 14 các lăng vua được xây dựng ở Thái Bình cũng được rước thần tượng ở đây. Vì thế An Sinh không chỉ là Dương Trạch (quê gốc) mà còn là Âm Trạch (lăng tẩm và thái miếu) của nhà Trần. Hằng năm vua, quan và triều đình nhà Trần đều về đây để bái yết Thái miếu và lăng tẩm.

Đền Thái nơi thờ tổ tiên nhà Trần

     Với hệ thống lăng tẩm, đền miếu của nhà Trần, Trung tâm lớn của Phật giáo thời Trần, “Thủ đô” của Phật giáo Trúc Lâm, An Sinh – Đông Triều không chỉ là quê gốc của nhà Trần mà vùng đất này còn giữ vai trò là trung tâm văn hóa, tín ngưỡng quan trọng dưới thời Trần.

 

Nguồn : Sưu tầm